Skip to content

Steikarsamlokur & franskar kartöflur

Það er ekki oft sem ég elda kjöt. Kjöt úti í Bandaríkjunum er ágætlega dýrt fyrir fátæka námsmenn eins og okkur. Reyndar er hægt að fá ódýrt kjöt þar en mér hefur aldrei fundist það girnilegt – mjög feitt hormónakjöt af nautgripum sem hafa aldrei fengið að smakka gras og lifa við vægast sagt ógeðfelldar og afar mengandi aðstæður. Ekki aðeins finnst mér erfitt siðferðislega að styrkja þann iðnað heldur er kjötið engan veginn eins gott. Og á meðan ég get keypt ódýrt, bragðmikið og fallegt grænmeti fyrir sama verð þá lýtur kjöt í lægra haldi.

Það er því alltaf gaman að koma til Íslands og fá kjöt reglulega í matinn. Enda er grænmetið hérna skammarlega lélegt og oft ógirnilegt. Hvað er eiginlega málið með plöstuðu paprikurnar? Og innpökkuðu kryddjurtirnar frá Ísrael? Einhvern veginn efa ég að þetta sé nauðsynlegt.

Ég átti nautakjötsbita afgangs frá hrísgrjónaréttinum góða og ákvað að búa til steikarsamloku fyrir okkur. Mér fannst samt eiginlega alveg nauðsynlegt að vera með franskar með samlokunni en hryllti við stóru djúpfrystu pokunum í búðinni. Ég ákvað því að búa til mínar eigin. Það var reyndar ágætlega tímafrekt ferli. Ég fann ekki rétta hnífinn á mandólínið hans pabba þannig að við Embla skárum kartöflurnar niður í lengjur, lögðum þær í bleyti, þerruðum og bökuðum inn í ofni. Og franskarnar eru rosalega góðar! Það er líka hægt að leika sér með þær. Það má rífa parmesanost yfir þær áður en þær eru bornar fram, skreyta með fínsaxaðri steinselju, sáldra yfir þær hvítlaukssalti, úða yfir þær smá truffluolíu – möguleikarnir eru endalausir! Við borðuðum franskarnar bara beint úr ofninum með smá auka salti og dýfðum þeim ofan í tómatsósu. Stundum er einfaldleikinn bestur.

Steikarsamlokan var mjög einföld. Ég snöggsteikti kjötið og stakk því svo inn í ofn með frönskunum til að elda það aðeins meira. Ég bjó til sósu úr dijon sinnepi og sýrðum rjóma (ég fann uppskrift að sinnepsmajónesi en vildi ekki nota hana því það er mikil majónesfælni á þessum bæ), steikti sveppi og lauk og notaði klettasalat og súrar gúrkur til að setja á milli brauðsins. Ég keypti baguettebrauð en auðvitað er hægt að nota ciabatta, sveitabrauð eða í raun hvaða brauð sem til er við hendina (þó ég myndi seint mæla með þessu hefðbundna heimilisbrauði).

SJÁ UPPSKRIFTIR

Tælenskir sumarréttir

Ég er nýkomin til Íslands í stutt stopp. Þegar ég lenti á Keflavíkurflugvelli var heiðskírt og fallegt en þriggja stiga hiti. Þriggja! Daginn sem ég fór frá New York var 30 stiga hiti og sól. Það var því úfin, ferðaþreytt og úrill ég sem gekk á móti Suðurnesjavindinum úr Leifsstöð.

Við nýttum samt síðustu dagana í hlýjunni í New York vel. Við eyddum tveimur dögum í Brooklyn þar sem við flökkuðum á milli bjórgarða og skoðuðum ný svæði þar sem næsta húsnæði okkar gæti leynst. Við settumst út á kvöldin, fengum okkur vínglas og nutum þess að eiga nokkra frídaga saman – en það hefur ekki farið mikið fyrir þeim þessa önnina.

En þrátt fyrir veður og vind þá er alltaf gott að koma ,heim’. Ég saknaði brauðostsins í risaumbúðunum, kalda ferska vatnsins úr krananum og fiskréttanna úr Fylgifiskum. En ég saknaði þó sérstaklega þagnarinnar, tístsins í fuglunum og gjallið í Tjaldinum í fjörunni fyrir utan gluggann minn heima hjá mömmu og pabba. Kærkomin breyting frá hinum stanslausa niði og hávaða stórborgarinnar.

Ég vildi auðvitað komast í eldhúsið sem fyrst og búa til einhverja dásemd handa fjölskyldunni minni. Að lokum ákvað ég að búa til tvo rétti sem hafa lengi verið á matardagskránni. Ég bjó til tælenskan hrísgrjónarétt með ananas og nautakjöti en í forrétt hafði ég djúpsteiktar risarækjur í bjórdeigi. Ég var reyndar eins og hauslaus hæna í eldhúsinu þeirra til að byrja með. Skipulagið ruglaði mig í ríminu og ég ætlaði aldrei að finna nauðsynleg hráefni og tól. Pabbi greip loks inn í  og gaf mér ráðleggingar varðandi steikingu á kjötinu (þar sem ég elda næstum því aldrei kjöt úti) og ananashreinsun. Útkoman var mjög ljúffeng. Ég breytti frá uppskriftinni og hafði soja- og chilimarinerað nautakjöt í staðinn fyrir tofu til að gefa réttinum aðeins meiri hita (og auðvitað sem afsökun til að matreiða kjöt). Djúpsteikingin á rækjunum var aðeins ævintýralegri, sem ótalmargir litlir brunablettir bera vott um, en þær voru svo ljúffengar umvafðar stökku djúpsteiktu bjórdeigi.

SJÁ MEIRA

Formkökur með telaufum og sítrónukremi

Ég er lasin. Enn og aftur. Ég vil kenna þessu rigningarveðri og hitaflökti um ástand heilsu minnar en einhvern veginn held ég að óhófleg víndrykkja, léttur klæðnaður og lýsisleysi sé líklegri útskýring. Þannig að ég er búin að vera inni við síðustu daga, drekkandi heitt te í lítratali, dreifandi snýtubréfi um alla íbúð eins og mér sé borgað fyrir það og farin að skipuleggja máltíðir út frá því sem eftir situr í ísskápnum. En í gær var aðgerðaleysið að gera út af við mig. Ég ákvað því að baka. Ég þrívafði hlýjasta treflinum um hálsinn á mér, dró á mig regnstígvélin og hóstaði alla leiðina upp í búð.

Það greip mig nefnilega löngun að prófa formkökur kryddaðar með Earl Grey telaufum og smyrja telaufs-sítrónusmjörkremi yfir þær. Og þær eru góðar. Mjög góðar. Kakan er létt í sér, mjúk og tekeimurinn læðist aftan að manni eftir að munnbitinn hefur runnið niður. Kremið er sætt (ég hef minnkað sykurmagnið í uppskriftinni) en sítrónan vegur upp á móti með sýrunni. Smakkið samt kremið til meðan þið bætið sykrinum saman við og finnið það sætumagn sem hentar ykkur best. Það er alltaf hægt að þykkja kremið með smá hveiti ef þess þarf.

Kökurnar eru svo sérstaklega góðar með heitu tei og útsýni á úrhellisrigningu fyrir utan gluggann.

Annars verð ég komin aftur ,heim’ eftir nokkra daga. Og þrátt fyrir veðurspá, eldgos, öskuský, kuldaköst og niðurdrepandi fréttir úr sveitum Íslands þá verð ég að trúa því að breytist allt og að Reykjavík muni taka á móti mér með þeirri sumarfegurð sem einkennir hana í mínum huga. Þessi von mín jókst um helming þegar ég rakst á nokkrar línur eftir  Tómas Guðmundsson í dag.

Gríptu dagsins dýra bikar.

Drekktu örugg lífsins vín.

Nóttin bíður björt og fögur.

Borgin ljómar. Sólin skín.

SJÁ UPPSKRIFT

Bjórgaríta

Það er orðið alltof langt síðan ég lofaði vinkonu minni (hæ Guðný!) að setja uppskrift að bjórgarítum inn á vefsíðuna mína.

Ég verð að viðurkenna að ég vissi ekki alveg hvað ég átti að halda þegar ég heyrði um þennan drykk fyrst. Tekíla og bjór? En svo fór ég að hugsa. Tekíla og bjór! Kannski er það hreint ekki svo galið. Þannig að ég sullaði tekíla, límónum og bjór saman og varð hreint steinhissa, því þetta er alveg merkilega gott og hættulega svalandi. Þetta er drykkur sem á að blanda í stórri könnu og deila með nokkrum vinum á sólríkum eftirmiðdegi. Með heitum nachosflögum og sterkri salsasósu. Er ég að ná að selja ykkur þetta?

Ég hefði reyndar viljað nota ljósari bjór en Corona var uppseldur í kjörbúðinni minni og ég gat ekki fengið af mér að kaupa Budweiser eða Coors Light (það sem hefði verið afgangs af því sulli hefði líka aldrei verið drukkið á þessum bæ ). Ég hugsa því að bragðminni bjór en sá sem ég notaði (Yuengling) kæmi betur út. Ég reif líka smá límónubörk til að fá meira límónubragð en það var í raun algjör óþarfi og því fylgir það ekki í uppskriftinni.

SJÁ UPPSKRIFT

Quiche með blaðlauk og portobellosveppum

Ég, eins og aðrir, eldist víst með hverju árinu sem líður. Og oft finnst mér ég vera orðin mjög fullorðin. Ég er gift, bý í erlendri borg, er með masterspróf, kann að prjóna og baka vöfflur. Samt, þrátt fyrir fjöldamörg dæmi og beinar upplifanir, virðist mér fyrirmunað að geta lært nokkrar grundvallarlexíur. Ein af þessum meginreglum er að borða alltaf (alltaf!) kvöldmat áður en maður hittir vini sína á barnum og þá sérstaklega þegar eitt glas (*hóst* þrjú) af hvítvíni hefur runnið ljúflega niður í rólegheitunum heima. En þó þetta hafi hent mig oftar en ég kæri mig nokkurn tíma um að viðurkenna, þá fyllist ég samt alltaf einhverri illskiljanlegri blekkingu að ég sé slíkt ofurkvendi að ég þurfi ekki mat með víni.

Og þá þarf ég að viðurkenna að ég er í raun bara krakkagríslingur sem kann ekki að drekka.

Þetta henti mig sem sagt þessa helgi. Ég vaknaði morguninn eftir með dúndrandi höfuðverk og löngun til að hverfa undir sæng það sem eftir lifði dags þegar mig fór að ráma, í gegnum þykka þynnkumóðu, að vinur okkar hafi borgað reikninginn á barnum og kæruleysislega sagt að við ættum bara að bjóða honum í mat seinna. Og þar sem ég lifði mig mikið inn í ofurkvendistálmyndina á þeim tímapunkti þá bauð ég honum og kærustunni hans auðvitað í mat strax daginn eftir.

Svo ég reif mig fram úr rúminu, fór að laga til og undirbúa kvöldmat. Og þar sem ég var búin að ákveða að búa til quiche (í fyrsta skipti) kvöldið áður og hráefnið lá fyrir skemmdum inni í ísskáp þá vissi ég að uppskriftin yrði tækluð undir þessum erfiðu kringumstæðum.

Þetta er svolítið langt frá því að vera fljótlegur réttur, laukurinn þarf að eldast í hálftíma og bökuskelin þarf að hvílast inni í ísskáp í rúman klukkutíma, en hann er tiltölulega einfaldur og sérstaklega ljúffengur. Skelin er gerð úr smjördeigi og eggjablandan og osturinn ljá réttinum mjög mjúka áferð og ríkt bragð. Það er auðvitað hægt að búa til smjördeigið fyrirfram og frysta það (það geymist í frysti í ca. 1 mánuð).

SJÁ UPPSKRIFT

Sumarlegt linguine

Það er margt jákvætt við að vinna í bókabúð. Ég fæ tæplega helmingsafslátt af öllum bókum og vörum. Ég hef góða þekkingu á nýjustu útgáfunum og fæ að mæla með uppáhaldsbókunum mínum við viðskiptavini (frá því að ég byrjaði hef ég t.d. selt 80 eintök af Sjálfstæðu fólki). En það besta við að vinna í lítilli bókabúð er að útgefendur senda búðinni nýjar óútgefnar bækur sem hvata til að selja þær. Þegar eigandinn er búinn að fara í gegnum þær þá fáum við að eiga þær bækur sem vekja athygli okkar. Og það var einmitt þannig sem ég eignaðist nýjustu matreiðslubókina mína, Super Natural Every Day eftir matarbloggarann Heidi Swanson.

Heidi leggur mikla áherslu á hollt gænmetisfæði og hvetur lesendur sína til að elda aðeins úr óunnum og lífrænum hráefnum. Bókin er full af girnilegum uppskriftum og gullfallegum myndum sem hún hefur tekið sjálf. Ég byrjaði að merkja við uppskriftir sem mig langaði til að prófa en hætti að lokum við þegar ég sá að hver einasta blaðsíða sem ég fletti fékk merkimiða. Að lokum ákvað ég að búa til sumarpastað hennar þar sem það 1) virtist  auðvelt og 2) inniheldur chili og parmesan (ég er einföld sál). Rétturinn er léttur og bragðgóður og lítur einnig einstaklega sumarlega út. Ég notaði bæði gulan og grænan kúrbít, sáldraði smá chiliflögum ofan á réttinn og varð eitthvað svo hamingjusöm við að sjá hversu falleg litasamsetningin var.

Þar sem ég á það til að vera svolítið löt þegar það kemur að því að rífa niður grænmeti þá var rétturinn örugglega ekki eins flottur og hjá henni Heidi. Ég notaði rifjárnið á matvinnsluvélinni minni og það var aðeins of fínt þannig að kúrbíturinn varð að smá mauki. Og þó það skaði ekki bragðið þá mæli ég með því að nota gróft handrifjárn (þ.e. fyrir þau ykkar sem er mjög umhugað um útlit matarins).

SJÁ UPPSKRIFT