Skip to content

Posts from the ‘Eftirréttur’ Category

Epla- og engifersorbet

Gleðileg jól!

Hátíðin var stórkostlega notaleg hjá okkur hjónunum og við gerðum vel við okkur með fínum kjötrétti (uppskrift síðar), ostum, rauðvíni og þessum heimalagaða ís. Mér fannst eitthvað svo tilvalið að búa til ís úr hráefni sem ég tengi við jólin – engifer og rauð epli. Ég var búin að einsetja mér að nota ísvélina svo mikið í ár að Elmari gæfist ekki færi á að benda mér á hversu mikil sóun á eldhúsplássi hún væri. Því miður hef ég ekki verið eins iðin við kolann og ég ætlaði mér en því ætla ég að ráða bót á á nýju ári, enda er heimalagaður ís alveg frábært matarfyrirbæri.

Ég dró fram ísbiblíuna mína og fletti þar til ég fann uppskrift sem mér fannst tilvalin. Reyndar blandaði ég saman tveimur uppskriftum þar sem ég átti eina flösku af áfengislausum eplasíder inni í ísskáp og hreinlega tímdi ekki að kaupa hvítvínsflösku til að sulla út í blönduna. Ég tók tvo mild pirringsköst út í Lebovitz og fann mig knúna til að breyta örlítið frá uppskrift. Eitt skref uppskriftarinnar er að þrýsta öllu gumsinu í gegnum síu. Sem væri gott og blessað ef ég ætti heilan lager af alls kyns síum en þar sem ég á bara mjög fína síu þá reyndist þetta verkefni einstaklega seinlegt og erfitt. Ég brá því á það ráð að skella öllu í matvinnsluvélina og blanda síðan saman við sídersírópið. Og það kom sko alls ekki að sök og herðar og hendur voru afar þakklátar fyrir vikið.

Sorbetinn er mjög ljós á litinn, silkimjúkur með mildu epla- og engiferbragði. Við hituðum brownies í örbylgjuofninum og bárum ísinn fram með þeim. Ég er mjög hrifin af því að bera fram svona ferskan og léttan eftirmat eftir mikið af þungum og krefjandi mat. Það hreinsar bragðlaukana og þegar eftirrétturinn er svona léttur þá er alltaf aukapláss fyrir meira. Það er gott að hafa í huga að velja alltaf vel þroskaða, vel ilmandi og fallega ávexti í sorbet. Sorbet gerir lítið annað en að magna bragð ávaxtarins og því er best að passa að ávöxturinn bragðist vel áður en hann er nýttur.

SJÁ UPPSKRIFT

Rósavíns- og hindberjasorbet

Tölum aðeins um rósavín. Rósavín hefur fengið svolítið slæmt orð á sig fyrir að vera of sætt, of stelpulegt, of bleikt og margir snúa upp á nef sér og fúlsa við drykknum. Það er svo sem allt í lagi. En rósavín er alveg jafn margbreytilegt og allar aðrar víntegundir. Það er til gott rósavín og svo er til rosalega (rosalega) vont rósavín. Ég játa fúslega að ég drekk rósavín endrum og eins og finnst þau stundum m.a.s. mjög góð. Því þurrara sem vínið er því meira slær á sætuna án þess þó að drepa ávaxtakeiminn.

Það má líka búa til sorbet úr rósavíni og hindberjum. Sorbet sem mér finnst mjög frískandi og skemmtilega öðruvísi á bragðið (ásamt því að vera svona líka fallegur á litinn!). Ég á því láni að fagna að sitja ein að fengnum þar sem eiginmaðurinn grettir sig ógurlega í hvert skipti sem ég býð honum upp á kúlu og muldrar eitthvað um að hann hafi lítinn sem engan áhuga á einhverjum rósavínsóskapnaði.

Verið hugrökk, búið til rósavínssorbet!

SJÁ UPPSKRIFT

Ferskju- og bláberjabaka

Það er eitthvað hippalegt við ferskjubökur. Ég veit ekki alveg hvaðan þau tengsl koma en einhvern veginn, í mínum huga, eru einhver órjúfanleg vensl á milli ferskja í böku og hippa. Ef til vill ímynda ég mér að þegar allir vildu elska hver annan (í kannski einum of bókstaflegum skilningi) og reykja ógrynni af grasi þá hafi þessi réttur komið við sögu. En þetta er auðvitað bara tóm vitleysa í mér því að það þarf hvorki að vera hippi né grasunnandi til þess að falla fyrir þessum ávaxtaríka unaði í bökuskel.

Ég hef bakað og fjallað um amerískar bökur áður þar sem ég fór út í nokkur smáatriði og ráðleggingar til að búa til vel heppnaða böku. Það er kannski ekki skrítið að Joy the Baker segi að ,baka sé ást’, því bökuskelin krefst alúðar, þolinmæðar og blíðra handtaka. Í rauninni veltur farsæll árangur bökugerðar alfarið á því að smjörinu í deiginu sé leyft að haldast köldu alveg fram að því að hún er sett í ofninn. Ef maður er með heitar hendur þá er gott að vera með skál af klakafylltu vatni til að kæla hendurnar á milli þess sem deiginu er þjappað saman. Eldhúsið má ekki vera of heitt (viftan var á fullu í sjóðbullandi heitu eldhúsinu mínu) og gott er að fletja deigið út eins langt frá ofninum og pláss leyfir.

Það skemmtilega við þessar bökur (fyrir utan hversu tilkomumiklar og ljúffengar þær eru) er að maður getur sett hvaða ávexti sem er í fyllinguna og fylgt þannig því besta sem er í boði í búðinni eða náttúrunni. Á þessum árstíma eru markaðirnir í New York fullir af ilmandi ferskjum og nektarínum og ég nældi mér í sætustu ferskjur sem ég hef á ævi minni smakkað. Ég ákvað að nota frosin bláber þar sem bláberin í búðinni voru ansi lúin á að líta. Ef þið búið í Reykjavík þá veit ég að Kostur flytur inn ávexti og grænmeti frá New York einu sinni í viku og hver veit nema þið getið gripið girnilegar ferskjur þar og hent í eina svona bökuuppskrift. Ég mæli með því. 

Þessi baka er sigurvegari. Hún er besta baka sem ég hef búið til frá því að ég fór að henda slíkum bakstri inn í ofn. Ferskjurnar voru svo sætar að ég þurfti ekki að nota mikinn sykur (eins og maður þarf oft að gera með epli, perur og rabarbara), bökuskelin var fullkomin og bráðnaði í munni ásamt ávöxtunum. Ég bar bökuna fram með rjóma, þeyttum ásamt vanilludropum og örlitlum flórsykri. Vinkona okkar (hæ Tinna!) sem var í kvöldmat sagðist ekki vera hrifin af bökum en að þessi hafi verið einstaklega gómsæt. Ég kýs að trúa henni því ég get varla haldið aftur af því að stinga gaffli ofan í afgangana sem felast inni í ísskáp.

Ekki vera hrædd. Búið til böku.

SJÁ UPPSKRIFT

Mangó sorbet

Það er ýmislegt sem ég á eftir að sakna þegar við flytjumst yfir ána til Brooklyn – Riverside Park, arkitektúrsins í hverfinu okkar og kúbversku gamlingjanna sem hanga fyrir utan þvottahúsið hlustandi á háværa salsatónlist. En það sem ég á eftir að sakna mest og kvíði eiginlega að flytja frá er Barzini’s. Barzini’s er pínkulítil matvörubúð í eigu fúllyndra bræðra sem nær samt að pakka ótrúlegu úrvali af matvælum, ferskum ávöxtum og grænmeti, mörgum tegundum af bjór og framúrskarandi ostadeild í örfáa fermetra. Og það er alltaf ostasmakk í boði á meðan raðað er ofan í körfuna. En ég hef komist að því að Elmar hefur engan áhuga á að finna hráefni með mér þegar við stígum þangað inn, heldur labbar hann á milli ostabakka með tannstöngul við höndina og raðar í sig. Ef þið hafið verið að fylgjast með síðunni þá vitið þið að ég átti afmæli fyrir ekki svo löngu síðan. Ég fékk frábærar gjafir og á meðal þeirra var ísvél frá Emblu Ýri, litlu systur minni. Mig hefur langað í þessa blessuðu ísvél í háa herrans tíð og þó hún sé ekki dýr þá átti ég, sökum rýrs fjárhags, erfitt með að réttlæta kaup á henni. Þegar ég labbaði fram hjá Barzini’s um daginn og sá falleg mangó á spottprís, þá stóðst ég ekki mátið og ákvað að vígja vélina með mangó sorbet. Ísinn heppnaðist frábærlega og er hæfilega sætur með ríku og fersku mangóbragði. Ég er sérstaklega hrifin af sorbet í heitu veðri og eftir mat en mér líður eins og þeir hreinsa á mér bragðlaukana. Auðvitað þarf maður ekki að eiga ísvél til að búa til rjómaísa og sorbet en hérna er tengill á síðu sem útskýrir hvernig best er að fara að án ísvélar.

SJÁ UPPSKRIFT

Afmæliskaka

Ég varð árinu eldri í gær og eyddi deginum í eldhúsinu en kvöldinu með nokkrum af bestu og uppáhaldsvinum mínum í skemmtilegu matarboði í Vatnsendahverfinu. Það er nefnilega ekki hlaupið að því að finna tíma til að hittast öll saman og því þótti mér óendanlega vænt um að fá heila kvöldstund í víndrykkju, grill, át og spjall. Með okkur var tveggja ára snillingur (hæ Kári!) sem lék við fingur sér og klukkaði okkur á víxl í stórfiskaleik á milli þess sem hann dýfði appelsínusneiðum í tómatsósu og át með bestu lyst. Kósýheitin voru alveg í hámarki.

Og auðvitað bakaði ég afmælisköku handa sjálfri mér. Og það ætti ekki að koma neinum (þ.e. þeim sem þekkja mig og þeim lesa þetta blogg reglulega) að ég bjó til eitt stykki sítrónubombu í tilefni dagsins. Ég hafði séð þessa hnallþóru á smitten kitchen fyrir löngu síðan og hef beðið eftir réttu tilefni í marga mánuði. Kakan er tímafrek en það er hægt að undirbúa allt nema kremið nokkrum dögum áður. Botnana má setja í frysti (eftir að þeir hafa náð stofuhita) og geyma í 2 vikur og sítrónumaukið geymist í kæli í viku. 

Ég verð reyndar að viðurkenna að sítrónumaukið olli mér töluverðum vandræðum og heilabrotum. Ég bjó það til daginn sem ég setti kökuna saman og bölvaði því milli samanbitinna tanna að hafa ekki haft vit á því að hafa gert það a.m.k. deginum áður. Það vildi bara alls ekki þykkna! Ég setti það inn í ísskáp, tók það út aftur, setti það yfir sjóðandi vatn, hrærði eins og ég ætti lífið að leysa, setti það inn í frysti, skellti matarlími í það en það náði samt ekki að þykkna nægilega mikið. Blandan sem varð eftir og situr í ísskápinum í dag er samt þykk og mun nærri því sem ég held að maukið eigi að vera.

Ég virðist samt hafa verið ein um að lenda í vandræðum með maukið – ef ég á að taka mark á athugasemdakerfinu hjá smitten kitchen. Það er tvennt sem ég held að hafi farið úrskeiðis hjá mér. Ég held að ég hafi ekki verið með maukið yfir hita nógu lengi til að byrja með og leyfði því þannig ekki þykkna nægilega, en blandan á að vera álíka þykk og hollandaisesósa á þeim tímapunkti. Svo þykkist maukið þegar það kólnar og því meiri tíma sem þú getur gefið því í kælinum, því betra. Annars get ég líka bent á þesssa sítrónumauksuppskrift ef þið viljið prófa aðra, en Joy of Baking klikkar sjaldnast.

Kremið var samt mun einfaldara og hitamælirinn er í raun óþarfur þó að mér hafi fundist mjög gott að styðjast við hann. Ef þið eruð ekki með hitamæli við hendina þá má þeyta í staðinn á lægstu stillingu í ca. 3 mínútur eða þar til blandan er farin að þykkna. Aukið svo hraðann og þeytið í 5 mínútur og  blandan á að byrja að þykkjast verulega í þeim tíma.

Kakan var virkilega góð! Hún stóðst allar mínar væntingar og mér fannst sætleiki kremsins passa afskaplega vel við súrt bragð sítrónumauksins. Ég skemmti mér líka við að kveikja aðeins í kreminu með crème brûlée kveikjara. 

SJÁ UPPSKRIFT

Rabarbara- og bláberjahröngl

Flandur mitt um jarðkringluna heldur áfram og nú er ég stödd í Bergen þar sem Elmar vinnur að þýðingu í sumar. Háskólinn í Bergen hefur útvegað okkur litla en fallega íbúð í miðbænum við Jóhannesarkirkju og ég er yfir mig hrifin af þessum fallega bæ. Ég flaug frá Íslandi eftir stutta heimsókn, ánægð, södd og einstaklega uppgefin. Ég var eins og skopparakringla allan tímann og flakkaði á milli kaffihúsa, heimboða, teita og landshluta. Það er því ekki alltof skrítið að það tók Elmar rúma tvo tíma að koma mér á fætur í morgun (eða a.m.k. reyni ég að telja mér trú um að það sé ekki skrítið).

Pabbi bjó til hátíðarmat kvöldið áður en ég flaug út. Hann matreiddi heiðagæs og grágæs, bjó til frægu kartöflustöppuna sína og hafði rauðvínssósu með. Hundurinn trylltist við villibráðarlyktina að venju og spændi upp gólfið í litlum sprettum á milli þess sem hún reyndi að næla sér í bita. Á einum tímapunkti hvarf hún og ég fann hana inni í búri að sleikja umbúðir af smjöri sem hún fann í ruslinu. Ég tók þær af henni en það hlakkaði í mér að af öllum ,kræsingunum’ í ruslatunnunni skyldi hún hafa valið íslenskt ósaltað smjör.

Ég ákvað að sjá um eftirréttinn enda hafði ég einsett mér að búa til berjahröngl handa fjölskyldunni meðan ég væri á landinu og nú var ekki seinna vænna. Ég var reyndar ekki alveg viss um hvernig þýða ætti enska heitið á þessum ágæta rétti en í Bandaríkjunum kalla þeir þetta ,crumble’  og vísa þannig til deigbitana sem látnir eru bakast ofan á fyllingunni. Það var ekki fyrr en Embla benti mér á að þetta hefði verið þýtt sem ,hröngl’ í matreiðslubók eftir Nigellu Lawson að ég fann viðeigandi heiti.

Þetta er líklega einn einfaldasti eftirréttur sem ég hef búið til og hann býður upp á marga möguleika. Að þessu sinni bjó ég til fyllingu úr rabarbara og bláberjum en ég hef einnig búið til fyllingu úr rabarbara og jarðarberjum og svo hef ég líka prófað fyllingu úr jarðarberjum, brómberjum og hindberjum. En í uppáhaldi hjá mér eru þær uppskriftir sem nota rabarbara og ef ég ætti að velja á milli bláberja og jarðarberja þá myndu bláberin fá vinninginn. Bláberin lita réttinn fallega fjólubláan og eru einstaklega gott mótvægi við súra rabarbarann.

Rétturinn var með alveg hæfilegt magn af sætu og möndlurnar gáfu hrönglinu góðan og sérstæðan keim. Við bárum hrönglið fram með vanilluís en það hefði verið alveg jafn gott að bera það fram með rjóma eða bara leyfa því að njóta sín sjálft (eins og mömmu fannst það best).

SJÁ UPPSKRIFT