Skip to content

Brauð með reyktum laxi, avókadómauki og eggjahræru

Sólin skein í Bergen í gær í fyrsta skipti í marga daga. Ég er ekki alveg viss um hvernig þetta rigningarveður á við mig því að ég er ekki með nógu góða skó og ef það er eitthvað sem mér er virkilega verulega einstaklega illa við þá er það að vera blaut í fæturna. Ég er sjaldan eins dauf í dálkinn og þegar ég finn fyrir skvampi í skónum og rennandi blautum sokkum. Þetta endalausa votviðri gerir það samt að verkum að ég verð eins og barn á jólunum þegar sólin gægist fram, jörðin hlýnar og ég get legið í grasinu í pilsi og stuttermabol. Það er engin önnur árstíð sem kemst nálægt því að skipa þann heiðursess sem sumarið hefur í hjarta mínu (þrátt fyrir alla rigninguna).

Við áttum afgang af reyktum laxi frá laxa- og kartöflusalatinu deginum áður. Ég ákvað því að búa til smørrebrød með avókadómauki og eggjum. Þetta var mjög góður hádegismatur og hráefnin þrjú passa mjög vel saman. Svo eru litirnir líka svo fallegir – allt mjög lekkert. Ég átti afgang af crème fraîchesósu frá því deginum áður en það má auðvitað sleppa sósunni og mala ferskan pipar yfir allt saman.

SJÁ UPPSKRIFT

Reyktur lax með léttu kartöflusalati og crème fraîche

Ég er ekki alltaf með á nótunum þegar ég kaupi í matinn. Elmar hefur bent mér á að ég virðist undantekningalaust gleyma einu hráefni þegar ég tíni ofan í kerruna. Og já, ég skrifa innkaupalista en ég virðist líka vera þeim hæfileika gædd að gleyma honum oftast heima. Ekki að það skipti nokkru máli því að ég yfirleitt gleymi að setja eitthvert hráefni á listann og enda því heima bölvandi og ragnandi yfir því að ég þurfi að fara aftur út í búð. Því miður teygir þetta sig líka í eldamennskuna mína. Stundum er það í lagi því hráefnið skipti ekki meginmáli en það kemur líka fyrir að grundvallarhráefni ratar ekki í matinn – eins og þegar mér láðist að salta rísottó (sem ég var búin að nostra við í rúma tvo tíma) sem ég bar svo fram fyrir fimm manns.

Þannig að á þeim dögum sem ég þarf að fara út í búð get ég búist við því að þurfa að fara tvær aukaferðir til að kaupa það sem vantar. Þetta getur verið vandræðalegt þegar sama manneskjan afgreiðir mann þrisvar sinnum á einum klukkutíma.

Við Elmar höfum setið á skrifstofu í Háskólanum í Bergen við sitthvort skrifborðið að vinna að verkefnum. Eða öllu heldur, hann vinnur að þýðingunni sinni og ég þykist vera að undirbúa doktorsverkefnið þegar ég er í raun að skoða matarblogg og ljósmyndir. Þetta þýðir auðvitað að við eyðum dögunum í það að sitja og hreyfa okkur lítið. Ég vildi því búa til léttan kvöldmat í gær og fann þessa uppskrift eftir hetjuna mína Jamie Oliver. Hann mælir reyndar með réttinum í hádegismat en þetta var góður, seðjandi og léttur kvöldmatur fyrir okkur tvö. Kartöflusalatið er örlítið súrt (það er bæði sítróna og edik í dressingunni) og passar afskaplega vel við dillið og rammleika kapersins. Crème fraîche sósan er fersk og vegur upp á móti fitunni í reykta laxinum. Þetta er sumar á diski og ég mæli með þessu með stóru kældu hvítvínsglasi á næsta sólardegi á Skerinu.

SJÁ UPPSKRIFT

Linguine með sítrónu og rækjum

Dvöl okkar í Bergen líður afskaplega hratt og það er eins og dagarnir hreinlega fljúgi frá mér. Við erum þó alltaf jafn ánægð hérna þrátt fyrir reglulegar úrkomur og einstaka kuldaskeið. Þegar sólin fór að skína um helgina þá nýttum við á tækifærið og töltum upp eitt bæjarfjallið hér í grenndinni. Løvstakken varð fyrir valinu í þetta skiptið og við áttum einstaklega skemmtilegan dag uppi á þessu lága fjalli með gullfallegt útsýni, nesti og (í Elmars tilfelli) nýja skó. Løvstakken er víst vinsælasta göngufjall Bergenbúa og ég var hæstánægð að sjá öll litlu krílin sem hlupu upp hæðarnar með foreldrum sínum.

Eitt af því sem ég elska við Bergen er fiskmarkaðurinn niðri við höfnina. Þar er hægt að fá ógrynni af ferskum, nýveiddum skelfiski (dauðum og lifandi), reyktan og grafin lax, alls kyns hrogn og tilbúinn mat. Því miður er þetta oft ein túristasúpa þar sem ekkert lát er á skemmtiferðaskipum sem virðast raða sér að bryggjunni á hverjum degi með tilheyrandi látum og mannmergð. Við hættum okkur samt niður á markað um daginn og keyptum hálft kíló af rækjum í þennan dásemdar pastarétt.

Ég er örugglega ekki ein um það að finnast sjávarréttir sérstaklega góðir með sítrónu (ég neita a.m.k. að trúa því að það sé bara sítrónuáráttan mín að tala) og þessi diskur blandar þessum tveimur hráefnum mjög vel saman. Rétturinn er léttur, ferskur og sumarlegur og það er sérstaklega gott að mala smá ferskan pipar yfir réttinn þegar búið er að skammta honum á diskana. Og, í guðanna bænum, notið bara alvöru ferskan parmesanost í þennan rétt. Allt annað er drasl.

SJÁ UPPSKRIFT

Asísk steikt hrísgrjón með spældu eggi

Í dag kom viðgerðarmaðurinn og gerði við uppþvottavélina, mér til mikillar ánægju. Það er fátt sem mér finnst eins leiðinlegt eftir góða kvöldmáltíð og að þurfa að vaska upp heilan helling af diskum, brettum, skálum, pönnum og pottum. Lífsgæði mín hafa því aukist til muna og það lá við að ég rauk upp um hálsinn á grey manninum þegar hann tilkynnti mér að vélin væri farin að virka. Ég kvaddi hann með sparibrosinu mínu og fór að hlaða í vélina leirtaui sem ég hafði ekki nennt að vaska upp kvöldið áður í þeirri veiku von að blessuð vélin hrykki í gang.

Eldavélin fór aftur á móti að virka í gærkvöldi (þetta er allt mjög dularfullt) og ég greip því tækifærið og bjó til asískan hrísgrjónarétt sem er bæði einfaldur og einstaklega ljúffengur. Ef þið eigið afgangshrísgrjón í ísskápnum þá verður þessi réttur ennþá einfaldari og fljótlegri fyrir vikið. Ég hef reyndar oftast notað nýsoðin hrísgrjón en það veldur því að hrísgrjónin verða aðeins of blaut. Dagsgömul hrísgrjón eru best í réttinn því þau hafa tapað vökva og rétturinn verður þá ekki eins grautkenndur.

SJÁ UPPSKRIFT

Ónothæf eldavél í Bergen

Þá erum við búin að vera í Bergen í rúmar tvær vikur í góðu yfirlæti. Við erum ennþá að jafna okkur á vöruverði hér í Noregi og ég fæ alltaf smá sting í magann þegar ég umreikna norsku krónurnar í þá íslensku. Það hefur því ekki farið mikið fyrir kaffihúsahangsi og pöbbarölti þessa dagana. Við höfum samt leyft okkur einn og einn kaffibolla, fengið okkur að borða á fiskmarkaðnum og meira að segja gerst svo kræf að kaupa kippu af bjór í matvörubúðinni(!).

Við lentum samt í því óláni að eldavélin í íbúðinni sem háskólinn útvegaði okkur er biluð og því er hvorki hægt að elda né baka. Og uppþvottavélin sem ég hef horft á með stjörnur í augunum hefur líka gefið upp öndina. Ég hef ekki hugmynd um hvað er í gangi en það er eins og öll raftæki í húsinu hafi hreinlega farið í eitt allsherjarverkfall um leið og við mættum á svæðið. Því þarf að kalla til iðnaðarmenn, sem hafa mætt eftir eigin hentugleika, til að fá botn í þetta mál.

Þetta er í fyrsta skipti í marga mánuði þar sem ég neyðist til að sleppa því að elda og baka og ég verð að viðurkenna að ég á bágt með mig. Það er fátt sem mér finnst eins afslappandi og að stússast í eldhúsinu og ég vona (aðallega Elmars vegna) að ástandinu verði kippt í lag áður en ég missi algjörlega kúlið. Brauð og jógúrt í öll mál verður þreytt til lengdar.

Rabarbara- og bláberjahröngl

Flandur mitt um jarðkringluna heldur áfram og nú er ég stödd í Bergen þar sem Elmar vinnur að þýðingu í sumar. Háskólinn í Bergen hefur útvegað okkur litla en fallega íbúð í miðbænum við Jóhannesarkirkju og ég er yfir mig hrifin af þessum fallega bæ. Ég flaug frá Íslandi eftir stutta heimsókn, ánægð, södd og einstaklega uppgefin. Ég var eins og skopparakringla allan tímann og flakkaði á milli kaffihúsa, heimboða, teita og landshluta. Það er því ekki alltof skrítið að það tók Elmar rúma tvo tíma að koma mér á fætur í morgun (eða a.m.k. reyni ég að telja mér trú um að það sé ekki skrítið).

Pabbi bjó til hátíðarmat kvöldið áður en ég flaug út. Hann matreiddi heiðagæs og grágæs, bjó til frægu kartöflustöppuna sína og hafði rauðvínssósu með. Hundurinn trylltist við villibráðarlyktina að venju og spændi upp gólfið í litlum sprettum á milli þess sem hún reyndi að næla sér í bita. Á einum tímapunkti hvarf hún og ég fann hana inni í búri að sleikja umbúðir af smjöri sem hún fann í ruslinu. Ég tók þær af henni en það hlakkaði í mér að af öllum ,kræsingunum’ í ruslatunnunni skyldi hún hafa valið íslenskt ósaltað smjör.

Ég ákvað að sjá um eftirréttinn enda hafði ég einsett mér að búa til berjahröngl handa fjölskyldunni meðan ég væri á landinu og nú var ekki seinna vænna. Ég var reyndar ekki alveg viss um hvernig þýða ætti enska heitið á þessum ágæta rétti en í Bandaríkjunum kalla þeir þetta ,crumble’  og vísa þannig til deigbitana sem látnir eru bakast ofan á fyllingunni. Það var ekki fyrr en Embla benti mér á að þetta hefði verið þýtt sem ,hröngl’ í matreiðslubók eftir Nigellu Lawson að ég fann viðeigandi heiti.

Þetta er líklega einn einfaldasti eftirréttur sem ég hef búið til og hann býður upp á marga möguleika. Að þessu sinni bjó ég til fyllingu úr rabarbara og bláberjum en ég hef einnig búið til fyllingu úr rabarbara og jarðarberjum og svo hef ég líka prófað fyllingu úr jarðarberjum, brómberjum og hindberjum. En í uppáhaldi hjá mér eru þær uppskriftir sem nota rabarbara og ef ég ætti að velja á milli bláberja og jarðarberja þá myndu bláberin fá vinninginn. Bláberin lita réttinn fallega fjólubláan og eru einstaklega gott mótvægi við súra rabarbarann.

Rétturinn var með alveg hæfilegt magn af sætu og möndlurnar gáfu hrönglinu góðan og sérstæðan keim. Við bárum hrönglið fram með vanilluís en það hefði verið alveg jafn gott að bera það fram með rjóma eða bara leyfa því að njóta sín sjálft (eins og mömmu fannst það best).

SJÁ UPPSKRIFT