Skip to content

Posts from the ‘Bakstur’ Category

Kanillengja með kremi

Eldað í Vesturheimi er eins árs í dag. Ég er búin að skrifa 76 færslur, birta 89 uppskriftir og landa einu blaðaviðtali. Ég ætla ekki einu sinni að telja myndirnar sem ég hef birt, ég er hrædd um að ég fái vægt áfall. En mig langaði til að nýta tækifærið og þakka ykkur fyrir að líta inn hjá mér – hvort sem þið gerið það reglulega eða endrum og eins. Ég get ekki byrjað að lýsa því hversu þakklát ég er fyrir heimsóknir ykkar, athugasemdir og áhuga.

Er þetta orðið of væmið? Of vandræðalegt? Vindum okkur þá í sykur-, smjör- og gerbombu dagsins. Ég bakaði hana sérstaklega fyrir ykkur.

Þetta sætabrauð er stórhættulegt. Það er svo mjúkt, bragðgott og sætt. Sykurinn og smjörið leka niður í mótið og botninn á brauðinu verður karamellukenndur. Það passar ótrúlega vel með heitu kaffi eða kaldri mjólk. Og þið munuð vilja borða það allt án þess að deila með öðrum. (Eða var það bara ég?) Ég hugsa að ég búi það ekki til aftur nema ég eigi von á fólki í kaffibolla, svo ég geti haft hemil á mér. Borðsiðirnir í dag voru ekki beint til fyrirmyndar.

Þetta brauð, eins og flest allt gerbrauð, krefst smá tíma og alúðar. Það þarf að hefast tvisvar og hvílast tvisvar, bakast í hálftíma og kólna í korter. Þetta er því tilvalið brauð til að baka um helgi þegar veðrið er vont og hangsa þarf inni. Það má líka búa til deigið og stinga því inn í ísskáp og fletja það út og baka næsta dag. Það má sleppa rjómaostskreminu og búa frekar til súkkulaðikrem eða glassúr. Eða sleppa bara kremi alfarið. En fyrir alla muni fáið fólk í kaffi. Eins og Vesturheimsbúar segja:

Sharing is caring.

SJÁ UPPSKRIFT

Espressó-smjörkex með súkkulaðibitum

Skólaárið 2008-2009 bjó ég í Edinborg. Ég gekk í háskólann þar, lauk mastersprófi og skottaðist um þessa ævintýralegu borg. Á þessu stórskemmtilega ári borðaði ég fullt af haggis og Arranosti, drakk ógrynni af bjór, öli og viskíi, las Hume spjaldanna á milli og kynntist yndislegu fólki á milli þess sem ég nagaði neglurnar niður að kviku í skólastressi og ritgerðardrama. Ég hélt mér gangandi í lokaritgerðarsmíðum með svörtu mjólkurtei og ,shortbread’kexi. Ég kláraði ritgerðina í tíma en þurfti að kaupa mér ný föt eftir allt blessaða smjörátið. Eftir á að hyggja var það samt algjörlega þess virði.

Smjörkex er mín íslenskun á orðinu ,shortbread’. ,Short’ vísar til ,shortening’ eða feiti en kexið er alveg smekkfullt af smjöri. Sem gerir það að verkum að það bráðnar á tungunni og rennur ljúflega niður. Ég hef áður reynt að búa til þessar smákökur en mér mistókst alveg hrapalega þar sem deigið er frekar sérlundað og getur látið illa að stjórn. Best er að kæla það mjög vel (a.m.k. 2 tíma í ísskáp) og fletja það síðan varlega út. Ef hamast er á deiginu með kökukeflinu þá liðast deigið bara í sundur og óviðráðanlegar sprungur myndast. 

Kexið mitt var kannski ekki fallegasta útgáfan af því (svona miðað við það sem ég hef séð á öðrum matarbloggum). En það er óbrennt, bráðnar í munni og skilur eftir sig unaðslega bragðblöndu af kaffi, súkkulaði og smjördeigi. Svo finnst mér líka allt í lagi að heimaafurðir baksturs séu svolítið ófullkomnar á að líta. Við erum nú ekki að fara að selja þetta í bakaríi eða innrita í útlitssamkeppni. Er það nokkuð?

SJÁ UPPSKRIFT

Ferskju- og bláberjabaka

Það er eitthvað hippalegt við ferskjubökur. Ég veit ekki alveg hvaðan þau tengsl koma en einhvern veginn, í mínum huga, eru einhver órjúfanleg vensl á milli ferskja í böku og hippa. Ef til vill ímynda ég mér að þegar allir vildu elska hver annan (í kannski einum of bókstaflegum skilningi) og reykja ógrynni af grasi þá hafi þessi réttur komið við sögu. En þetta er auðvitað bara tóm vitleysa í mér því að það þarf hvorki að vera hippi né grasunnandi til þess að falla fyrir þessum ávaxtaríka unaði í bökuskel.

Ég hef bakað og fjallað um amerískar bökur áður þar sem ég fór út í nokkur smáatriði og ráðleggingar til að búa til vel heppnaða böku. Það er kannski ekki skrítið að Joy the Baker segi að ,baka sé ást’, því bökuskelin krefst alúðar, þolinmæðar og blíðra handtaka. Í rauninni veltur farsæll árangur bökugerðar alfarið á því að smjörinu í deiginu sé leyft að haldast köldu alveg fram að því að hún er sett í ofninn. Ef maður er með heitar hendur þá er gott að vera með skál af klakafylltu vatni til að kæla hendurnar á milli þess sem deiginu er þjappað saman. Eldhúsið má ekki vera of heitt (viftan var á fullu í sjóðbullandi heitu eldhúsinu mínu) og gott er að fletja deigið út eins langt frá ofninum og pláss leyfir.

Það skemmtilega við þessar bökur (fyrir utan hversu tilkomumiklar og ljúffengar þær eru) er að maður getur sett hvaða ávexti sem er í fyllinguna og fylgt þannig því besta sem er í boði í búðinni eða náttúrunni. Á þessum árstíma eru markaðirnir í New York fullir af ilmandi ferskjum og nektarínum og ég nældi mér í sætustu ferskjur sem ég hef á ævi minni smakkað. Ég ákvað að nota frosin bláber þar sem bláberin í búðinni voru ansi lúin á að líta. Ef þið búið í Reykjavík þá veit ég að Kostur flytur inn ávexti og grænmeti frá New York einu sinni í viku og hver veit nema þið getið gripið girnilegar ferskjur þar og hent í eina svona bökuuppskrift. Ég mæli með því. 

Þessi baka er sigurvegari. Hún er besta baka sem ég hef búið til frá því að ég fór að henda slíkum bakstri inn í ofn. Ferskjurnar voru svo sætar að ég þurfti ekki að nota mikinn sykur (eins og maður þarf oft að gera með epli, perur og rabarbara), bökuskelin var fullkomin og bráðnaði í munni ásamt ávöxtunum. Ég bar bökuna fram með rjóma, þeyttum ásamt vanilludropum og örlitlum flórsykri. Vinkona okkar (hæ Tinna!) sem var í kvöldmat sagðist ekki vera hrifin af bökum en að þessi hafi verið einstaklega gómsæt. Ég kýs að trúa henni því ég get varla haldið aftur af því að stinga gaffli ofan í afgangana sem felast inni í ísskáp.

Ekki vera hrædd. Búið til böku.

SJÁ UPPSKRIFT

Afmæliskaka

Ég varð árinu eldri í gær og eyddi deginum í eldhúsinu en kvöldinu með nokkrum af bestu og uppáhaldsvinum mínum í skemmtilegu matarboði í Vatnsendahverfinu. Það er nefnilega ekki hlaupið að því að finna tíma til að hittast öll saman og því þótti mér óendanlega vænt um að fá heila kvöldstund í víndrykkju, grill, át og spjall. Með okkur var tveggja ára snillingur (hæ Kári!) sem lék við fingur sér og klukkaði okkur á víxl í stórfiskaleik á milli þess sem hann dýfði appelsínusneiðum í tómatsósu og át með bestu lyst. Kósýheitin voru alveg í hámarki.

Og auðvitað bakaði ég afmælisköku handa sjálfri mér. Og það ætti ekki að koma neinum (þ.e. þeim sem þekkja mig og þeim lesa þetta blogg reglulega) að ég bjó til eitt stykki sítrónubombu í tilefni dagsins. Ég hafði séð þessa hnallþóru á smitten kitchen fyrir löngu síðan og hef beðið eftir réttu tilefni í marga mánuði. Kakan er tímafrek en það er hægt að undirbúa allt nema kremið nokkrum dögum áður. Botnana má setja í frysti (eftir að þeir hafa náð stofuhita) og geyma í 2 vikur og sítrónumaukið geymist í kæli í viku. 

Ég verð reyndar að viðurkenna að sítrónumaukið olli mér töluverðum vandræðum og heilabrotum. Ég bjó það til daginn sem ég setti kökuna saman og bölvaði því milli samanbitinna tanna að hafa ekki haft vit á því að hafa gert það a.m.k. deginum áður. Það vildi bara alls ekki þykkna! Ég setti það inn í ísskáp, tók það út aftur, setti það yfir sjóðandi vatn, hrærði eins og ég ætti lífið að leysa, setti það inn í frysti, skellti matarlími í það en það náði samt ekki að þykkna nægilega mikið. Blandan sem varð eftir og situr í ísskápinum í dag er samt þykk og mun nærri því sem ég held að maukið eigi að vera.

Ég virðist samt hafa verið ein um að lenda í vandræðum með maukið – ef ég á að taka mark á athugasemdakerfinu hjá smitten kitchen. Það er tvennt sem ég held að hafi farið úrskeiðis hjá mér. Ég held að ég hafi ekki verið með maukið yfir hita nógu lengi til að byrja með og leyfði því þannig ekki þykkna nægilega, en blandan á að vera álíka þykk og hollandaisesósa á þeim tímapunkti. Svo þykkist maukið þegar það kólnar og því meiri tíma sem þú getur gefið því í kælinum, því betra. Annars get ég líka bent á þesssa sítrónumauksuppskrift ef þið viljið prófa aðra, en Joy of Baking klikkar sjaldnast.

Kremið var samt mun einfaldara og hitamælirinn er í raun óþarfur þó að mér hafi fundist mjög gott að styðjast við hann. Ef þið eruð ekki með hitamæli við hendina þá má þeyta í staðinn á lægstu stillingu í ca. 3 mínútur eða þar til blandan er farin að þykkna. Aukið svo hraðann og þeytið í 5 mínútur og  blandan á að byrja að þykkjast verulega í þeim tíma.

Kakan var virkilega góð! Hún stóðst allar mínar væntingar og mér fannst sætleiki kremsins passa afskaplega vel við súrt bragð sítrónumauksins. Ég skemmti mér líka við að kveikja aðeins í kreminu með crème brûlée kveikjara. 

SJÁ UPPSKRIFT

Heimalöguð pítsa

Við erum komin heim til Íslands í stutt stopp áður en við höldum út í hitann, svitann og íbúðarleitarstressið í New York. Ágústmánuður getur verið þrúgandi í borginni, hitinn er mikill og loftrakinn gerir það að verkum að líkaminn nær ekki að kæla sig sem skyldi. Ég er bæði spennt og afskapleg smeyk við að fara út að leita að íbúð þar sem ég fór næstum því að gráta eitt kvöldið í lestinni þegar við vorum í slíkum tilfæringum síðast. Það er nefnilega enginn skortur á ógeðslegum íbúðum á Manhattan á uppsprengdu verði. Enda erum við staðráðin í að fara yfir East River og setjast að í Brooklyn.

En áður en við förum út þá verðum við á Íslandi í tæpar tvær vikur, bæði norður í Eyjafirði og í höfuðborginni. Ég er einstaklega sátt við að vera komin úr matvörukrísunni í Björgvin og í þéttpakkaðan ísskáp foreldra minna. Við ákváðum að búa til heimalagaðar pítsur í gærkvöldi og fórum beint í að skera niður álegg, hnoða saman deig og sjóða sósu.

Við Elmar höfum verið ansi iðin við að búa til pítsur heima í New York enda eru þær mun betri en þær pítsur sem keyptar eru frá sveittum alþjóðaveitingakeðjum og ég held að við þurfum ekki einu sinni að bera þær saman við djúpfrystar pítsur. Deigið okkar þarf ekki að lyfta sér og má baka strax í heitum ofni til að gera stökkan og þunnan pítsubotn. Hér að neðan er líka uppskrift að uppáhaldspítsusósu okkar og ég gef nokkrar tillögur að ljúffengum áleggsblöndum.

SJÁ UPPSKRIFT

Rabarbara- og bláberjahröngl

Flandur mitt um jarðkringluna heldur áfram og nú er ég stödd í Bergen þar sem Elmar vinnur að þýðingu í sumar. Háskólinn í Bergen hefur útvegað okkur litla en fallega íbúð í miðbænum við Jóhannesarkirkju og ég er yfir mig hrifin af þessum fallega bæ. Ég flaug frá Íslandi eftir stutta heimsókn, ánægð, södd og einstaklega uppgefin. Ég var eins og skopparakringla allan tímann og flakkaði á milli kaffihúsa, heimboða, teita og landshluta. Það er því ekki alltof skrítið að það tók Elmar rúma tvo tíma að koma mér á fætur í morgun (eða a.m.k. reyni ég að telja mér trú um að það sé ekki skrítið).

Pabbi bjó til hátíðarmat kvöldið áður en ég flaug út. Hann matreiddi heiðagæs og grágæs, bjó til frægu kartöflustöppuna sína og hafði rauðvínssósu með. Hundurinn trylltist við villibráðarlyktina að venju og spændi upp gólfið í litlum sprettum á milli þess sem hún reyndi að næla sér í bita. Á einum tímapunkti hvarf hún og ég fann hana inni í búri að sleikja umbúðir af smjöri sem hún fann í ruslinu. Ég tók þær af henni en það hlakkaði í mér að af öllum ,kræsingunum’ í ruslatunnunni skyldi hún hafa valið íslenskt ósaltað smjör.

Ég ákvað að sjá um eftirréttinn enda hafði ég einsett mér að búa til berjahröngl handa fjölskyldunni meðan ég væri á landinu og nú var ekki seinna vænna. Ég var reyndar ekki alveg viss um hvernig þýða ætti enska heitið á þessum ágæta rétti en í Bandaríkjunum kalla þeir þetta ,crumble’  og vísa þannig til deigbitana sem látnir eru bakast ofan á fyllingunni. Það var ekki fyrr en Embla benti mér á að þetta hefði verið þýtt sem ,hröngl’ í matreiðslubók eftir Nigellu Lawson að ég fann viðeigandi heiti.

Þetta er líklega einn einfaldasti eftirréttur sem ég hef búið til og hann býður upp á marga möguleika. Að þessu sinni bjó ég til fyllingu úr rabarbara og bláberjum en ég hef einnig búið til fyllingu úr rabarbara og jarðarberjum og svo hef ég líka prófað fyllingu úr jarðarberjum, brómberjum og hindberjum. En í uppáhaldi hjá mér eru þær uppskriftir sem nota rabarbara og ef ég ætti að velja á milli bláberja og jarðarberja þá myndu bláberin fá vinninginn. Bláberin lita réttinn fallega fjólubláan og eru einstaklega gott mótvægi við súra rabarbarann.

Rétturinn var með alveg hæfilegt magn af sætu og möndlurnar gáfu hrönglinu góðan og sérstæðan keim. Við bárum hrönglið fram með vanilluís en það hefði verið alveg jafn gott að bera það fram með rjóma eða bara leyfa því að njóta sín sjálft (eins og mömmu fannst það best).

SJÁ UPPSKRIFT